Van Petrol En Witte Zand

bron : "Widde't nog van toen" van René Vanderhenst

Ik weet nog dat thuis in de keuken "den elektriek" voor het eerst binnen kwam. Ik zie ons, als kind, nog kijken naar dat armzalig peerke aan de keukenzolder. Dat kleine lampje zette de grote keuken zomaar ineens in een helder, koud licht. We misten dikwijls de volle, warme glans van de grote petroleumlamp, het spel van licht en schaduw op de muren. Gedaan was 't met het ademloos luisteren naar vertellingen bij het gloeiende vuur in het schemerdonker; gedaan ook met de bloeiende kostwinning van Jef Petrol.

Donderdag, in de voormiddag, rinkelde de grote bel en klepperden de paardenhoeven over de dorpsstraat. De huismoeders pakten hun kanneke en het klaarliggende geld en spoedden zich naar de voordeur, want daar was hij, de "drager van het licht "Jef Petrol". Hij was toen nog een nette jonge kerel en tapte met een kwinkslag de kannekes vol petrol. De centjes vloeiden in zijn lederen beurs. Er was weer brandstof voor de koperen lamp en voor de lantaarn die, voorkant wit, achterkant rood, ’s avonds onder de rijdende kar bengelde. "Den elletriek" verplichtte Jef uit te zien naar ander werk. De goede man is onlangs naar Onze Lieve Heer gegaan. Hij zetelt nu daarboven in 't gouden licht van de hemelse lamp!

's Vrijdags, in de vroege avond -kwestie van nog een stukske mee te eten- kwam Gielke Didden thuis de scheermessen opzetten … 'k Zie hem nog zitten thuis in de grote keuken, met zijn voeten op de stoof, een menneke van niks, maar een volksjongen, een profeetje! Gielke was knecht, duvel-doet-al, bij brouwer Fons Kerkhofs. Hij was van onbestemde leeftijd, grijs van aan zijn hoge klak tot aan zijn grijze wollen sokken; hij sprak met trage, zalvende stem en strooide zijn goede raad kwistig in 't rond.
Als vader en grote broers hun scheermessen uit het sigarenkistje in de rek haalden, schoot Gielke in zijn klompen en zette zich in de glans van de petroleumlamp aan de witgeschuurde keukentafel glimmende oliesteen werd voorzichtig uit de doek gewikkeld en het speciale werk begon. Hij speekte eens op zijn steen en dan werd het glinsterende mes op en neer gehaald, voorzichtig, … , draaien, terug, met bedaarde gebaren … minutenlang. Met kennersblik monsterde Gielke dan de snede, probeerde eens op de rug van zijn hand, knikte voldaan, nam een "sieksken" uit zijn doos en begon aan het tweede mes. Eens de messen geslepen, kwam het hoogtepunt. Uit de zak van zijn kiel haalde hij een lederen riem, hing hem met een koordje aan de deurklink en liet het blinkende lemmer over de riem heen en weer flitsen.
"Zo mensen, ge kunt zondag weer goed geschoren v komen!" zei Gielke. Hij slofte naar zijn stoel bij de stoof, nam nog een siekske en dronk met smaak een paar Hertekampkes.

white_sandL.jpg

Zaterdag voormiddag, dokkerde het karreke van Pier Vrijsen over de straatstenen. Van beroep was Pier eigenlijk loodgieter-ketelslager maar hij en zijn Lieneke verdienden een frankske bij met het verkopen van witte zand. Je dient te weten dat 's zaterdags de rode aarden vloer van kamers en keuken moesten geschuurd worden en om ze minstens tot zondag zuiver te houden werd er een laagje stro op uitgespreid. Als ‘t mansvolk dan 's zondags naar de hoogmis trok, ging moeder snel vegen met de berken bezem, gekocht van Bessem Ties. Het stro ging de stal in, onder de koeien, en zie… de vloer was schoon!
Maar Pier en Lieneke lieten onze moeders moderne paden bewandelen. Hij spande zijn mager paardje voor de kar, haalde ergens in het Lommelse een kar wit zand en ze verkochten dat per emmer in het dorp.

Gedaan was het met het stro. Zie, fluks een laagje wit zand over de geschrobde tegels en de beschermlaag tegen vuile klompen was er! Ja, zelfs de blinkend geschuurde plaat van de Leuvense kachel kreeg zo een laagje wit zand. Spek en spekkoek, krapoet en beuling mochten kissen in over de pan, de vetspetters trokken in 't zand. Morgen eens met de borstel over de tegels en de stoof en… gebeurd was het. Zo droegen Pier en Lieneke bij in de niet te stuiten modernisering van Pelt.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License